Eva van de Sande werkt als Leefstijlcoach bij Fysiotherapie Achtse Barrier en voert hier het CooL-programma uit. Daarnaast heeft ze tijdens haar masterstudie Healthy Aging Professional voor haar scriptie onderzoek gedaan naar de uitval van CooL-deelnemers. Dit heeft geresulteerd in de CooL praatplaat. Afgelopen jaar nam Eva deel aan de Nationale Denktank.
Wat is het doel van de Nationale Denktank?
“De Nationale DenkTank is een fulltime programma van 4 maanden waar per programma 20 jongeren aan deelnemen. Het programma van de Denktank is opgedeeld in twee onderdelen: de analysefase en de oplossingsfase. De zomerschool is voorafgaand aan de analysefase. Aan het einde van de analysefase vindt er een expertforum plaats en aan het einde van de oplossingsfase vindt er een oplossingslancering plaats. Het doel van de Nationale DenkTank in 2023 was: de Nederlandse samenleving met slimme en creatieve initiatieven vooruithelpen, knelpunten boven tafel krijgen en om met een frisse blik naar het thema ‘Betekenisvol oud worden’ te kijken.”
Waarom is het thema ‘betekenisvol ouder worden’ gekozen voor de Nationale Denktank?
“De Nationale Denktank keek in 2023 naar het vergrijzingsvraagstuk, het overkoepelende thema was ‘betekenisvol ouder worden’. Nederland is namelijk steeds meer aan het vergrijzen. Het aantal 65-plussers zal naar verwachting stijgen van ruim 3,5 miljoen in 2023 tot 4,8 miljoen in 2040.”
Kan je ons vertellen over je werkzaamheden in deze Nationale Denktank?
“Het thema ‘betekenisvol ouder worden’ is in de analysefase opgedeeld in 4 deelthema’s; zingeving, voorbereiden op ouder worden, arbeidsmarktparticipatie en een passende leefomgeving. Ik heb mij ingezet voor het deelthema zingeving. Ik heb samen met 4 anderen veel gelezen over dit thema en mensen geïnterviewd. We hebben veel experts gesproken, maar ook ouderen zelf. We hebben samen gekeken naar: Wat is zingeving? We hebben daaruit gedefinieerd: Zingeving is het leiden van een leven wat voldoening geeft, met de zoektocht naar een doel en betekenis. Het doel en de betekenis is persoonlijk en kan veranderen met interesses en leeftijd.”
Betekenisvol oud worden heeft veel raakvlakken met zingeving. Hoe zie jij dat?
“Ik denk dat een groot deel van betekenisvol oud worden pas kan als de zingevingsbehoeftes worden vervuld. Dat je weet wat jouw zingevingsbehoeftes zijn en dat je er ook toe in staat bent om hetgeen wat je voldoening en zingeving geeft kan doen en kan blijven doen. Door het ouder worden kan je niet altijd alles meer, maar dat je dan alsnog op zoek gaat naar manieren om de zingevingsbehoefte te vervullen zolang dit gaat of lukt. Dat je op jouw manier nog de dingen kan doen waar je blij en gelukkig van wordt en dat je op je oude dag nog opstaat vanuit je bed met een doel voor ogen. Ongeacht hoe groot of klein dit doel is. “
Welke relatie zie je met leefstijl en leefstijlcoaching?
“Steeds meer mensen werken aan een gezonde leefstijl, dit zorgt ervoor dat men steeds gezonder oud wordt. De kwaliteit van leven neemt toe, dit biedt kansen dat wanneer men met pensioen gaat nog best wel lang zijn of haar leven kan invullen met dingen waar men gelukkig van wordt, maar ook met werken aan leefstijl.”
“Daarnaast zullen er de komende 20 jaar steeds meer ouderen zijn die zorg nodig hebben, maar de huidige zorg is hier niet op ingericht. Door leefstijlcoaching kan men invloed uitoefenen op leefstijl gerelateerde doelen en gedeeltelijk voorkomen dat men zorg nodig heeft.”
“Ook gaat zingeving heel erg over waarden en een waardevol leven leiden. Tijdens leefstijlcoaching kan men hierbij stilstaan. Wanneer het duidelijk is wat je belangrijke waarden zijn, kan je hier ook naar gaan leven.”
Hoe heb je je ervaringen van de Nationale Denktank kunnen inzetten tijdens CooL?
“Tijdens de Nationale Denktank gaven we elkaar regelmatig complimenten kaartjes, dit is iets wat ik nu ook actief doe tijdens CooL. Ook heb ik veel geleerd over wat zingeving is en hoe je erachter komt wat iemand zijn of haar zingevingsbehoefte zijn. Ik weet nu nog beter welke vragen ik kan stellen.”
Wat zijn de beoogde eindproducten van de Nationale Denktank? En wat zijn de opbrengsten van de Nationale Denktank tot nu toe?
“Er zijn tijdens de Nationale Denktank zeven oplossingen ontstaan die inspelen op de belangrijkste knelpunten:
- Buurtwortels: Buurwortels brengt 60-plussers bij elkaar om te wortelen in eigen buurt
- De Gouden Stempel: De Gouden Stempel toetst leeftijdsinclusief werkgeverschap voor 55-plussers
- Het Basispensioen: Financiële zekerheid zonder complexiteit: één universele uitkering voor alle ouderen
- Lola loopbaan: De loopbaancoach voor iedereen
- Ontspulknul en Ontspuldagen: Van een leven vol spullen naar een leven vol betekenis
- IntimiTijd: Een fototentoonstelling die lust en liefde op latere leeftijd viert
- Mantelzorg & jij: Sleutelfiguren, zoals zorgverleners en werkgevers, attenderen naasten van zorgbehoevenden op hun rol als mantelzorger en voorzien hen van een sleutelhanger die via een QR-code verwijst naar een digitale gids met ondersteuningsmogelijkheden.
Ik ben betrokken geweest bij het bedenken en het ontwikkelen van de sleutelhanger voor ‘Mantelzorg & jij’. Momenteel worden de oplossingen doorontwikkeld, zodat de eindproducten ook echt gebruikt kunnen gaan worden.”
Wat wil je je collega CooL-coaches meegeven over het thema betekenisvol oud worden en/of zingeving?
“Zingeving is een van de domeinen in het Positieve Gezondheid-spinnenweb. Ik denk dat dit thema erg belangrijk is om zowel in individuele coaching gesprekken als tijdens groepsbijeenkomsten te bespreken. Dit kan bijvoorbeeld door het bespreken van wat de belangrijke waarden van de deelnemers zijn. Het vervullen van zingevingsbehoefte hangt namelijk samen met een het ervaren van een goede gezondheid en kwaliteit van leven, daarom is het belangrijk om dit te bespreken. Het kan richting geven aan het coachingstraject en ook aan het leven van de deelnemer.” aldus Eva.
