Ga naar de hoofdinhoud
Heb je een vraag?

Onderzoek Budini et al. (2026): Nederlandse samenvatting

Je bent hier:

Bron:

Trajectory of weight regain after cessation of GLP-1 receptor agonists: a systematic review and nonlinear meta-regression, Budini et al. (2026) (gepubliceerd in eClinicalMedicine, volume 93, March 2026).

Dit betreft een systematische review naar het verloop van het gewicht nadat mensen stoppen met GLP-1-medicatie. De onderzoekers includeerden 48 studies; voor de belangrijkste analyse gebruikten ze zes gerandomiseerde trials met in totaal 3.236 deelnemers.

Wat moet je als CooL-coach uit dit onderzoek meenemen?

1. Na stoppen met GLP-1-medicatie komt gewichtstoename vaak voor.
In vrijwel alle onderzochte studies nam het gewicht na stoppen weer toe. Het onderzoek laat daarmee zien dat gewichtsverlies door GLP-1-medicatie niet automatisch behouden blijft wanneer iemand met de medicatie stopt.

2. Een groot deel van het verloren gewicht komt binnen een jaar terug.
Gemiddeld was één jaar na het stoppen ongeveer 60% van het tijdens de behandeling verloren gewicht weer teruggekomen. Iemand die tijdens het gebruik bijvoorbeeld 15 kg afvalt, zou op basis van dit gemiddelde na een jaar circa 9 kg daarvan weer zijn aangekomen. Dat is een illustratie van het gemiddelde patroon, geen voorspelling voor een individuele deelnemer.

3. De gewichtstoename verloopt vooral in het begin relatief snel.
De onderzoekers vonden geen lineaire gewichtstoename. De snelheid van gewichtstoename is aanvankelijk relatief hoog en neemt vervolgens af. Rond een jaar begint de curve af te vlakken. De berekende ‘half-life’ was ongeveer 23 weken: na circa 23 weken was de helft van de uiteindelijk voorspelde gewichtstoename opgetreden.

4. Niet noodzakelijk al het verloren gewicht komt terug.
Het model voorspelde dat de gewichtstoename uiteindelijk zou uitkomen op ongeveer 75% van het eerder verloren gewicht. Er zou dus gemiddeld een deel van het gewichtsverlies behouden blijven. Hierbij is een belangrijke kanttekening nodig: gegevens na 52 weken waren beperkt en het verdere verloop is door de onderzoekers geëxtrapoleerd. Het is daarom niet aangetoond dat iemand uiteindelijk precies 75% terugkrijgt.

5. Ook gezondheidswinst kan na stoppen gedeeltelijk teruglopen.
In de bredere groep studies zagen de onderzoekers naast gewichtstoename ook aanwijzingen dat onder andere HbA1c en systolische bloeddruk na het stoppen weer kunnen oplopen. Voor deze uitkomsten waren echter onvoldoende gegevens beschikbaar om het verloop betrouwbaar te modelleren.

6. Er zijn grote individuele verschillen.
De hoeveelheid gewicht die mensen terugkregen verschilde sterk tussen studies. Rond 12 weken na stoppen varieerde de terugkeer van gewicht in relevante studies bijvoorbeeld van ongeveer 10% tot 80% van het eerder verloren gewicht. Het gemiddelde uit het onderzoek moet dus nadrukkelijk niet als individuele voorspelling worden gebruikt.

Wat betekent dit voor de begeleiding binnen CooL?

Het onderzoek ondersteunt vooral het belang om GLP-1-medicatie en leefstijlverandering niet als twee concurrerende strategieën te zien. Voor deelnemers die medicatie gebruiken, blijft werken aan duurzaam leefstijlgedrag relevant. De Nederlandse obesitasrichtlijn positioneert de GLI eveneens als onderdeel van de totale behandeling en benadrukt gedragsverandering rond onder andere voeding, beweging, slaap en ontspanning en het versterken van eigen regie.

Voor de CooL-coach betekent dat bijvoorbeeld aandacht besteden aan gedrag dat iemand ook onafhankelijk van de medicatie kan volhouden. Juist tijdens het gebruik kan er ruimte ontstaan om nieuwe gewoonten te ontwikkelen. Denk aan regelmatig en volwaardig eten, voldoende bewegen, slaap en ontspanning, omgaan met moeilijke situaties en het herkennen van oude patronen.

Bij een deelnemer die overweegt te stoppen, wordt de onderhoudsfase extra belangrijk. Het is zinvol om vooraf te bespreken dat meer honger, veranderende verzadiging en gewichtstoename kunnen optreden en samen te onderzoeken: welke gewoonten heb je inmiddels opgebouwd, wat helpt jou die vast te houden en wat ga je doen wanneer je merkt dat oude patronen terugkomen? De beslissing over starten, doseren, afbouwen of stoppen met medicatie hoort uiteraard bij deelnemer en voorschrijvend arts, niet bij de leefstijlcoach.

Misschien wel de belangrijkste boodschap voor CooL

Dit onderzoek kun je beter niet samenvatten als “na stoppen met GLP-1 komt het gewicht toch weer terug”. Dat is te stellig en doet geen recht aan de resultaten.

Een passender boodschap richting coaches en deelnemers is:

GLP-1-medicatie kan aanzienlijk gewichtsverlies ondersteunen, maar na stoppen komt gemiddeld een belangrijk deel van het verloren gewicht terug. Dat onderstreept het belang van langdurige begeleiding bij leefstijl en gedragsverandering, zowel tijdens als na het gebruik van medicatie.

Daarmee sluit het onderzoek eigenlijk heel goed aan bij het uitgangspunt van een tweejarig programma als CooL: niet alleen kijken naar het gewichtsverlies op korte termijn, maar juist investeren in vaardigheden, eigen regie en gewoonten die op lange termijn ondersteuning bieden. Dat laatste is een praktische interpretatie voor CooL; het onderzoek zelf heeft niet onderzocht of deelname aan een GLI de gewichtstoename na het stoppen met GLP-1 vermindert.

Inhoudsopgave