Maribert Starmans is leefstijlcoach en werkt als zelfstandige samen met healthyLIFE. Na een carrière in de financiële sector besloot ze het roer om te gooien en zich volledig te richten op leefstijlcoaching. In dit interview spreken we met haar over het thema ‘eigen regie pakken’ en hoe zij dit stimuleert bij haar deelnemers. Daarnaast vertelt ze over de bijzondere rol die haar stiefzoon, als ervaringsdeskundige, speelt in haar groepssessies.

Wat betekent ‘eigen regie pakken’ volgens jou in de praktijk, en hoe stimuleer jij dit bij je deelnemers?

“Eigen regie pakken betekent voor mij dat deelnemers het uiteindelijk zelf moeten doen. Ik kan ze begeleiden en sturen, maar zij moeten de stappen zetten. Wat ik merk, is dat dit voor veel deelnemers heel lastig is. Ze benoemen vaak dat ze een stok achter de deur nodig hebben en dat ze weinig vertrouwen hebben in hun eigen kunnen. Samen zoeken we naar manieren om dat vertrouwen op te bouwen. Helaas lukt dat niet altijd en zijn er nog steeds deelnemers die afhaken. Ik ben nog zoekende naar manieren om te voorkomen dat ze afhaken en om hen te helpen toch door te zetten.”

Je betrekt een ervaringsdeskundige – in dit geval je stiefzoon – bij je groepssessies. Wat heeft je geïnspireerd om dit te doen?

“Mijn stiefzoon heeft zelf lange tijd geworsteld met overgewicht. Twee jaar geleden ging bij hem de knop om en is het hem volledig zelfstandig gelukt om 65 kilo af te vallen. Hij begon met wandelen en later met sporten onder begeleiding. Ik vond zijn verhaal zo inspirerend dat ik hem heb gevraagd om zijn ervaring te delen in een sessie. Wat begon als een gepland gesprek van een half uur, groeide uit tot een sessie van anderhalf uur. De deelnemers waren enorm betrokken, stelden veel persoonlijke vragen en vonden zijn verhaal heel waardevol.”

Welke impact zie je bij deelnemers als ze een ervaringsdeskundige ontmoeten die een vergelijkbare uitdaging heeft overwonnen?

“Ze vroegen hem hoe hij het had aangepakt, waar hij tegenaan liep en hoe hij omging met moeilijke momenten. Ik denk dat ze verrast waren door hoe hij echt zelf de regie had gepakt. Dit inspireerde hen enorm. Sommige deelnemers voelden zich na zijn verhaal gemotiveerd om door te gaan, vooral degenen die in een dip zaten. Het gaf hen nieuwe energie om de schouders er weer onder te zetten.”

Heb je een specifieke werkvorm of aanpak die je gebruikt om deelnemers te helpen hun eigen regie te versterken?

“In de sessies breng ik kennis over en werken de deelnemers samen aan opdrachten. Daarnaast geef ik ze opdrachten waar ze thuis mee aan de slag kunnen. De werkmap van healthyLIFE biedt hierin veel structuur. De thema’s liggen grotendeels vast, maar ik heb ook de vrijheid om eigen tools en werkvormen in te zetten. Daarnaast werk ik met de positieve gezondheid-aanpak, waarin we kijken naar zingeving en bredere leefstijlfactoren. Dit helpt deelnemers vaak om te begrijpen waarom ze bepaalde patronen hebben.”

“Ik heb vorig jaar de opleiding Psychologie van Gezondheidsgedrag gevolgd in Nijmegen. Daar heb ik geleerd hoe belangrijk het is om gedragsbepalers in kaart te brengen. Dit heb ik als werkvorm ingezet in nieuwe groepen. Ik heb gemerkt dat als deelnemers ontdekken waarom ze, meestal onbewust, bepaalde gezondheidsgedragingen vertonen en welke gedragsbepalers hierbij een rol spelen, ze een grotere mate van eigen effectiviteit ontwikkelen en meer eigen regie pakken.”

Welke uitdagingen kom je tegen bij het stimuleren van eigen regie, en hoe ga je hiermee om?

“Wat ik zie, is dat we in een maatschappij leven waarin alles ons makkelijk wordt gemaakt. Dit maakt het moeilijker om zelf regie te pakken. Sommigen hopen op een makkelijke oplossing, zoals medicatie, en zien niet direct de noodzaak om hun leefstijl structureel aan te passen. Ik probeer het gesprek met hen aan te gaan en hen inzicht te geven in hoe ze hier anders naar kunnen kijken. Daarnaast merk ik dat sommige deelnemers worstelen met diepere oorzaken, zoals psychische of sociale factoren. Hier gebruik ik de ‘Check Oorzaken Overgewicht’-vragenlijst voor en verwijs hen zo nodig door naar de huisarts om hiermee aan de slag te kunnen gaan.”

Als je kijkt naar het verschil tussen de eerste en de tweede fase van CooL, zie je dan een verandering in de mate waarin deelnemers zelf de regie pakken?

“Ja, in de tweede fase zie ik de meeste afhakers. Dit komt denk ik doordat de sessies verder uit elkaar liggen en er meer zelfstandigheid en eigen regie wordt verwacht. Deelnemers die nog steeds sterk afhankelijk zijn van externe motivatie vallen sneller uit. Daartegenover staan de deelnemers die in deze fase juist wél hun eigen regie pakken en zelfstandig verder gaan met hun leefstijlverandering. Een deelnemer zei laatst dat pas in het tweede traject de knop bij haar echt omging en ze nu met succes 15 kilo was afgevallen.”

Wat zou jij andere leefstijlcoaches aanraden die overwegen om ervaringsdeskundigen in hun programma te betrekken?

“Ik zou het absoluut aanraden! De ervaring van iemand die het traject zelf heeft doorlopen, is enorm waardevol. Zij kunnen veel beter vertellen over de valkuilen en de lastige momenten dan de leefstijlcoach. Dit maakt het realistischer en herkenbaarder voor de deelnemers. Ik ben van plan om mijn stiefzoon opnieuw uit te nodigen voor een sessie, omdat ik heb gezien hoeveel impact het heeft. Ik heb zelfs geprobeerd hem individueel te koppelen aan een deelnemer met vergelijkbare uitdagingen, maar daar moet iemand zelf voor openstaan.”

Maribert laat zien hoe belangrijk het is om eigen regie te stimuleren bij deelnemers, maar ook hoe uitdagend dit proces kan zijn. Door middel van gesprekken, werkvormen en het betrekken van een ervaringsdeskundige probeert zij haar deelnemers te inspireren en te motiveren. Haar advies aan andere leefstijlcoaches: overweeg om ervaringsdeskundigen in te zetten, denk bijvoorbeeld aan enthousiaste oud-deelnemers, en blijf zoeken naar manieren om deelnemers te helpen hun zelfvertrouwen en zelfstandigheid te vergroten.