Patricia en Martine zijn beiden CooL-coach en begeleiden steeds vaker jongeren in hun CooL-groepen. Patricia is actief in de regio ’s-Hertogenbosch en omliggende gemeenten. Naast haar werk binnen CooL begeleidt zij onder andere gezinnen binnen CooL2Bfit, is zij betrokken bij het Leefstijlloket Den Bosch en geeft zij workshops over leefstijl en gezondheid.

Martine werkt in de regio Bergen op Zoom en combineert haar werk als CooL-coach met haar rol als stoppen-met-rokencoach. Als een van de jongste CooL-coaches merkt zij dat haar leeftijd soms helpt in het contact met jongeren. 

Beide coaches begeleiden een brede doelgroep, van jongvolwassenen tot ouderen, en zien dat jongeren binnen CooL een eigen aanpak vragen. 

Jullie werken allebei ook met jongeren binnen CooL. Wat maakt deze doelgroep interessant of bijzonder om mee te werken?

Patricia: “Jongeren zitten in een levensfase waarin veel verandert. Ze gaan studeren, werken, op zichzelf wonen en/of krijgen meer verantwoordelijkheid voor hun eigen keuzes. Dat maakt de begeleiding interessant. Je bent als coach vaak minder bezig met het veranderen van jarenlang ingesleten patronen, en meer met het opbouwen van structuur, bewustwording en zelfregie.”

Martine: “Ik vind het een interessante doelgroep omdat gewoontes natuurlijk aangeleerd zijn; geconditioneerd gedrag. Deze gewoontes zijn dan ook weer lastig om af te leren. In mijn optiek staat voorop: hoe jonger je er al mee aan de slag gaat, hoe beter: jong geleerd is oud gedaan!”

Hoe ben je bij de doelgroep jongeren uitgekomen en wat spreekt je aan in het werken met jongeren?

Patricia: “In mijn werk zag ik dat steeds meer jongeren worstelen met leefstijl, maar dat de stap naar hulp vaak groot is. En als ze eenmaal meedoen, voelen ze zich niet altijd thuis in reguliere groepen, waar de gemiddelde leeftijd vaak tussen de 40 en 50 jaar ligt. Ik ben daarom mezelf meer gaan verdiepen in deze doelgroep. Jongeren hebben een aanpak nodig die aansluit bij hun dagelijks leven: concreet, praktisch en flexibel, met focus op wat nú haalbaar is.”

Welke leefstijlgerelateerde thema’s zie je bij jongeren terugkomen die je bij ouderen minder ziet?

Martine: “Ik vind dat een lastige vraag. Ik zie bij jongeren wel terugkomen dat ze sneller nieuwe dingen willen proberen en meer open staan voor nieuwe inzichten; ze zijn wat flexibeler. De wat oudere doelgroep is soms nog wel eens vastgeroest in hoe ze het altijd al deden; of hoe ooit iemand het tegen hen heeft gezegd. Maar ook dat kan soms heel erg per persoon verschillen. Ik zou niet iedereen over één kam willen scheren!”

Wat is belangrijk in de begeleiding van jongeren binnen CooL? Wat is er anders?

Martine: “Belangrijke aandachtspunten zijn denk ik; ervoor zorgen dat ze zich op hun gemak voelen in de groep vooral door met hen hierover in gesprek te gaan. Vooral omdat de meerderheid van de groep toch vaak wel een stukje ouder is; gemiddeld 35+. En daarnaast het concreet maken van de nieuwe actie met daarbij de vraag: wie in je omgeving kan je hierbij ondersteunen?”

Patricia: “Bij jongeren speelt de omgeving vaak een grote rol. Denk aan ouders, vrienden, school, werk, uitgaan en online gedrag. Al die factoren hebben invloed op keuzes rondom eten, bewegen, slapen en ontspanning. Daarom maak ik de begeleiding vaak praktischer en concreter. We werken met herkenbare doelen, zoals meer energie, beter in je vel zitten, sporten, uiterlijk of zelfstandigheid. Dat sluit meestal beter aan dan alleen praten over gezondheidswinst op de lange termijn. Bij ouderen kun je vaker voortbouwen op bestaande routines of aansluiten bij ervaren klachten. Bij jongeren ligt de nadruk meer op het opbouwen van structuur in een levensfase waarin nog veel verandert.”

Martine, jij bent zelf een van de jongste CooL-coaches. Is jouw leeftijd een voordeel en herkennen ze zich sneller in jouw aanpak of communicatie?

Martine: “Ik denk dat ik mijn leeftijd in mijn voordeel kan gebruiken, omdat ze weten dat ik weet waar ze mee struggelen of waar ze tegenaan lopen. Je hebt ongeveer dezelfde beelden waarmee je iets vergelijkt; hoe het vroeger was vergeleken met nu, hoe nu dingen anders zijn, etc. Ouderen hebben andere ideeën bij ‘vroeger’ dan jongeren.”

Waar loop je in de begeleiding van jongeren het meest tegenaan en hoe ondervang je dat?

Patricia: “De grootste uitdaging is vaak consistentie. Jongeren hebben wisselende roosters, sociale activiteiten en veel prikkels. Daardoor is het lastiger om vaste routines op te bouwen en vol te houden. Ook is motivatie vaak meer gericht op de korte termijn. Daarom zoek ik samen met de jongere naar wat op dat moment echt belangrijk is. Van daaruit kun je kleine stappen zetten die haalbaar zijn én op langere termijn helpen.”

 “Wat goed werkt, is aansluiten bij hun belevingswereld en beginnen met kleine, haalbare stappen. Jongeren moeten snel kunnen ervaren dat iets werkt. Succes zichtbaar maken is daarom belangrijk. Ook helpt het om ruimte te geven om te experimenteren. Niet alles hoeft meteen perfect te gaan. Juist door uit te proberen, te evalueren en opnieuw te kiezen, leren jongeren wat bij hen past. Een open, niet-oordelende houding is daarbij echt belangrijk. Als er vertrouwen is, ontstaat er ruimte voor echte gedragsverandering.”

Welke twee of drie tips wil je collega’s meegeven die met jongeren aan de slag willen binnen CooL?

Patricia: “Mijn eerste tip is: investeer in de relatie. Zonder vertrouwen kom je niet ver. Daarnaast: maak de stappen klein en concreet. Jongeren hebben succeservaringen nodig om gemotiveerd te blijven. En tot slot: sluit aan bij hun leefwereld. Niet alleen vanuit CooL, maar vooral bij wat voor de jongere zelf belangrijk is.”

Martine: “Behandel jongeren vooral niet anders dan de rest van de groep, maar kijk juist naar de individuele behoeften en mogelijkheden van iedere deelnemer. Iedereen is anders, ook jongeren onderling verschillen in hun behoeften.”

De ervaringen van Patricia en Martine laten zien dat jongeren binnen CooL vooral behoefte hebben aan een persoonlijke, praktische en flexibele aanpak. Door aan te sluiten bij hun leefwereld en ruimte te geven voor kleine stappen en experimenteren, ontstaat volgens beide coaches de basis voor langdurige leefstijlverandering.