Spotlight on…

Tom Erpelinck

Deze maand vertelt leefstijlcoach Tom Erpelinck, werkzaam als ‘leefstijlcoach Tom’ voor zorggroep PeriScaldes in Middelburg en Veere, over zijn ervaring met het op de kaart zetten van CooL. Hij was betrokken bij de pilot van CooL en zet nu op het Zeeuwse eiland Walcheren opnieuw het CooL-programma op de kaart. Tom is ook kinderleefstijlcoach, bewegingsdeskundige en gewichtsconsulent.

Wat is de reden dat je met CooL bent begonnen?
“Ik merkte dat ik als bewegingsdeskundige en gewichtsconsulent mensen kon begeleiden met afvallen. Alleen lukte dat niet bij iedereen. Ik realiseerde me dat alleen tips en adviezen geven onvoldoende werkt en dat coaching een belangrijke succesfactor is. CZ wilde graag de CooL-pilot ook in Zeeland doen en ze vroegen mij als coach. Toen kon ik last minute instromen bij de AVLEG en ben daarna direct gestart.”

Wat brengt het geven van CooL jou?
“Voor mijn eerste CooL-groep ben ik in de weken dat er geen bijeenkomst was gaan wandelen met de deelnemers. Na een paar keer hebben zij dit zelfstandig doorgezet en die groep, gestart in 2017, wandelt nu nog steeds met elkaar. Dat is waar het om draait, nieuwe gewoontes die ze echt lang volhouden. De ene deelnemer wandelt de Kustmarathon Zeeland, en de ander is van 700 stappen naar 1400 stappen per dag gegaan. Iedereen boekt progressie op zijn eigen niveau. Ik vind het mooi dat ik een onderdeel mag zijn van deze verandering die ze doormaken.”

Waar zie jij kans voor verdieping in jouw werk?
“Ik ben dit jaar een eiland ‘hoger’ gaan werken in Zeeland en mij fulltime op leefstijl gaan richten, in samenwerking met zorggroep PeriScaldes. Nu werken we met een groep van vijf leefstijlcoaches op Walcheren en ik ben verantwoordelijk voor de gemeenten Middelburg en Veere. Binnen een paar maanden zit ik al op de 70 deelnemers. Daarnaast volg ik de master ‘Healthy Aging Professional’ en ga ik het ‘Voel je goed’-programma geven, speciaal voor laaggeletterden. Ik kwam er steeds vaker achter dat deelnemers niet goed konden lezen en schrijven en dit programma is een mooie opstap naar de GLI voor hen. Ik ontwikkel me graag en het lijkt me mooi om op termijn verschillende themagroepen te hebben binnen CooL.”

Hoe ervaar jij de samenwerking met de zorggroep?
“Heel prettig. Ze denken goed mee en faciliteren veel voor de coaches, zoals flyers en een declaratiesysteem. We hadden in het begin wekelijks vergadering met ze, en nu nog eens per maand. Ze zijn echt een samenwerkingspartner. Ik was wel even huiverig toen ik hoorde dat ze vijf leefstijlcoaches zochten. Hoe zou dat zijn qua concurrentie? Maar dat bleek ongegrond: we vullen elkaar goed aan, werken allemaal in andere gemeentes en hebben nauw contact in een appgroep. Daarin delen we bijvoorbeeld leuke werkvormen of andere tips en trucs voor de groepsbijeenkomsten.”

Sascha van der Venne

Deze maand vertelt leefstijlcoach Sascha van der Venne van SAAZ Leefstijlpraktijk Uden over haar ervaring met deelnemers die ook een GGZ-traject volgen. Ze start deze maand haar zesde CooL-groep en is daarnaast onder anderen actief voor ketenzorgpatiënten in het programma ‘Totaalaanbod Bloeddruk en Leefstijl’ en als Stoppen-met-rokencoach.

Heb jij dan zoveel deelnemers uit de GGZ?
“Minimaal een derde van de deelnemers van al mijn groepen zit of zat ook in een GGZ-traject. Dit kan gaan om een persoonlijkheidsstoornis zoals OCD (dwangmatige controle, red.), maar ook een verslaving, depressiviteit of suïcidale gedachten komen regelmatig voor. Ik ontvang vaak verwijzingen voor patiënten met een chronische aandoening en werk vanuit in ketenzorgverband veel samen met Zorggroep Synchroon. Doordat ik de praktijken weet te vinden en meerdere praktijkondersteuners al ken, is het ook gemakkelijker om de POH-GGZ te benaderen. Deze samenwerking is erg waardevol.”

Wat vind jij belangrijk bij de begeleiding van deze groep deelnemers?
“Door tijdens de intake al de juiste vragen te stellen en goed te luisteren. Hiermee kun je vaak de gradatie van de eventuele aandoening al signaleren. En – misschien wel nóg belangrijker – je moet allereerst de problemen die iemand verwoordt onvoorwaardelijk accepteren. Als je dat doet, voelt iemand zich gehoord, kun je vertrouwen opbouwen én aansluiten bij de belevingswereld van de deelnemer. Daarbij vind ik het zelf belangrijk om ook basiskennis van het type aandoening of medicatie te hebben. Je bent geen specialist, maar hierdoor kun je wel beter schakelen, signaleren haalbare doelen stellen en wanneer nodig doorverwijzen naar de juiste zorgprofessional.”

Wanneer kies jij ervoor om een deelnemer niet te laten starten?
“Als ik merk dat een deelnemer – zowel uit de GGZ of daarbuiten – niet zelfredzaam genoeg is. Het type psychische aandoening maakt in principe niks uit, maar het gaat erom of de persoon een stukje eigen regie kan nemen om tot verandering te komen. Of wanneer ik signaleer dat de energie zo laag is en denk dat de GLI nog een brug te ver is. Ik overleg dan eerst met de huisarts, specialist of POH-GGZ”.

 Wat is jouw gouden tip voor CooL-coaches die ook veel GGZ-deelnemers hebben?
“Besef dat deze deelnemers vaak nog kwetsbaarder zijn en zorg dat ze zich vooral thuis voelen in de groep. Focus je in het begin echt op vertrouwen kweken en empathie. Lees je in over de aandoening en accepteer het volwaardig. En zoek de samenwerking met de GGZ op zodat deze zorgprofessionals ook goed weten wat de GLI is en wat deze interventie inhoudt. Zij kunnen naar jou als CooL-uitvoerder verwijzen en jij kan hen opzoeken.”

Wat zijn jouw plannen met CooL?
“Met mijn praktijk zit ik onder meer een dag per week bij verschillende huisartsen in Uden, Medipark. Vanuit daar en in samenwerking met de zorggroep en het ziekenhuis Bernhoven wil ik nog meer de samenwerking aangaan binnen andere specialismes in de ketenzorg. Daarnaast hoop ik met andere CooL-coaches in de regio een platform te vormen om ook op die manier beter samen te werken. Maar vooral om er met elkaar voor zorgen dat CooL in de regio goed draait.”

Margriet Berkhout

Deze maand vertelt leefstijlcoach en POH Margriet Berkhout van Leefstijl op maat in Schoorl over haar ervaring met CooL. Ze start na de zomer met haar vijfde CooL-groep.

Waar haal jij je voldoening uit bij het geven van CooL?
“Ik vind het mooi om te zien hoe de deelnemers – letterlijk en figuurlijk – lekkerder in hun vel gaan zitten. Je ziet het meteen zodra ze binnenkomen: ze stralen steeds meer zelfvertrouwen uit. Dit succes hangt voor een groot deel af van de juiste kleine stapjes die ze zetten. Daarom let ik altijd goed op de haalbaarheid van de acties die ze maken, zodat ze ook een succeservaring hebben.”

Hoe ging het tijdens de lockdown met jouw groepen?
“Alle groepen hield ik volledig online en daarbij probeerde ik de sessies zo interactief en afwisselend mogelijk te houden. Bijvoorbeeld door een poll, een quiz en een filmpje toe te voegen. Ook gaf ik ze om kennis te maken tijdens de eerste sessie de opdracht om een voorwerp in huis te zoeken wat een mooie reis of plek voor ze symboliseert. Sinds begin juni doe ik de groepssessies weer op locatie, maar één groep was nog wat angstig. Met hen ben ik naar een mooie plek in de duinen bij Schoorl gewandeld en heb daar bij een grote picknicktafel de sessie gehouden. Dat beviel heel goed.”

Richt jij je nog op een bepaalde doelgroep met CooL?
Mijn hart ligt bij de ouderen, en het toeval wil dat mijn groepen ook voornamelijk uit 60-plussers bestaan. Dat is niet bewust zo gedaan; iedereen uit Schoorl en omgeving kan naar mij verwezen worden. Ik vind de 60-plusdoelgroep leuk omdat zij écht voor hun gezondheid gaan, omdat ze al meer klachten hebben door hun obesitas, of omdat ze fitter willen zijn voor de kleinkinderen.”

Je bent ook POH. Heb je nog tips voor CooL-coaches hoe zij POH’s meer bij de GLI kunnen betrekken?
“De opleiding tot POH heb ik na de opleiding tot leefstijlcoach gedaan. Het is een meerwaarde dat ik nu meer van medicatie en bloedwaardes weet en van de werkwijze van de POH. Het verbaast me hoeveel POH’s nog nauwelijks iets weten over de GLI. Daarom is het belangrijk dat je de POH’s goed informeert over CooL en over jouw aanpak. En ook met regelmaat verslag uitbrengt over de deelnemers naar de POH. Als ze weten wat de resultaten zijn, krijgen ze meer vertrouwen in de GLI.”

Hans Janssen

Hoeveel CooL-groepen heb jij?
“Inmiddels heb ik negen CooL-groepen, de ene helft via mijn eigen praktijk De Vitaliteitspraktijk en de andere helft via het samenwerkingsplatform Leefstijlcoaching Den Bosch. Met zes leefstijlcoaches delen we een ruimte voor CooL-groepen in een centrum voor gezondheid en beweging. Samen hebben we zeker twintig groepen verspreid over alle dagdelen, inclusief zaterdag en avondgroepen. In totaal ben ik drie dagen met CooL bezig en de andere twee werk ik als bewegingswetenschapper, onder anderen met wielrenners.”

Wat is het voordeel van zo’n samenwerking?
“We communiceren gezamenlijk naar de verwijzers. Dat is fijn omdat de zorggroep in onze regio geen GLI aanbiedt. Ook delen we de huur van het pand en starten we samenwerkingen met andere disciplines in het centrum. Onze CooL-deelnemers kunnen bijvoorbeeld sporten tegen een gereduceerd tarief in het sportcentrum, eventueel nadat ze zich hebben laten klaarstomen door de fysio. We zijn ook aan het kijken of we een op maat gemaakte bootcamp kunnen aanbieden voor CooL-deelnemers.”

“Na de zomer gaan we extra workshops aanbieden voor (oud) CooL-deelnemers en andere geïnteresseerden. Dat doen we om deelnemers tijdens de onderhoudsfase en ook na het traject meer continuïteit te kunnen bieden. Alle zes de coaches hebben een andere specialisatie en zo verdelen we deze extra workshops onderling. Zo bieden we gezamenlijk een mooi extra aanbod.”

Wat zijn jouw plannen met CooL?
“Het mooie aan CooL vind ik dat je echt een band opbouwt met de deelnemers en je op een afstand het groei- en leerproces meemaakt. Ik zoek nog naar een vorm om mijn werk als bewegingswetenschapper meer te integreren in het werk voor CooL. Bijvoorbeeld door conditie- en krachtmetingen te doen. Dat zijn objectieve metingen om vooruitgang op het gebied van bewegen te laten zien los van wat de weegschaal laat zien.”

Riccardo D’Andolfi

Wat brengt het geven van CooL jou?
“Na een maand of drie zie je vaak de eerste verandering plaatsvinden bij de deelnemers. Vaak pakken ze iets op van de drie pijlers (beweging, voeding, slaap/ontspanning, red.) waarvan ze vooraf nooit hadden gedacht dat ze daarmee wilden beginnen. Ook is de insteek vooraf bij iedereen vaak de weegschaal, maar verandert dat al snel in een betere kwaliteit van leven. Dat proces zie ik als coach gebeuren en dat vind ik mooi.”

Hoe zorg jij dat deelnemers betrokken blijven tijdens de lockdown?
“Eigenlijk vind ik online bijeenkomsten helemaal niet leuk. Iedereen snakt ernaar om weer bij elkaar te komen. Ik wijk een beetje af van het format door iets minder theorie te zenden, en ze meer met elkaar in gesprek te laten gaan. ‘Wie heeft er al ervaring met een klein stapje?’, vraag ik bijvoorbeeld. En dan maak ik groepjes en laat ze in aparte ‘kamers’ met elkaar praten. Zo delen ze hun ervaringen en geven ze elkaar tips. Die interactie zorgt voor fijnere online sessies.”

Wat zijn jouw toekomstplannen als CooL-coach?
“Ik wil sowieso meer groepen gaan opstarten. Ik verwacht dat er ooit een speciale GLI voor kinderen of juist ouderen komt, wie weet dat ik daar iets mee ga doen dan. Ik ervaar dat er meer aandacht en samenwerking moet komen tussen leefstijlcoaches en de GGZ. Het zou mooi zijn om mee te werken aan die aansluiting. Misschien door het introduceren van een sessie ‘werken aan je zelfbeeld’.”

Patricia Lottman van Zohealthy

Wat vind je het leukste aan het werk als CooL-coach?
“Het motiveren van de deelnemers en écht de interactie stimuleren. Ik investeer daar dan ook grondig in tijdens de eerste sessie. Omdat alle groepsbijeenkomsten nu online zijn, houd ik het deelnemersaantal op maximaal acht personen. Dan maken ze sneller een connectie met elkaar. Ook houd ik een inloopkwartiertje, waarbij ze alvast met elkaar kunnen kletsen en even de techniek kunnen testen. Door veel opdrachten in groepjes – breakoutrooms – te doen, bevorder ik ook de interactie online. De Kahootquiz en de poll die ik af en toe doe worden ook altijd goed ontvangen.”

Wat doe je om de deelnemers aan boord te houden tijdens de lockdown?
Ik heb standaard whatsapp en mailberichten opgesteld die ik elke deelnemer om de twee weken stuur. Bijvoorbeeld: ‘Hoe gaat het met je doel? Als je er achter komt dat het te groot is, maak het dan kleiner.’ Daar krijg ik altijd mooie reacties op en zijn ze toch weer even extra gemotiveerd.”

Wat zijn jouw plannen met CooL voor de toekomst?
“Ik wil me graag meer op jongeren richten omdat ik merkte dat twintigers soms geen aansluiting vinden in een groep met oudere deelnemers. Na overleg met de huisartsen in de regio kreeg ik voldoende aanmeldingen om een volledige jongerengroep te starten en dat werkt heel prettig. Als je nog zo jong bent kun je nog zoveel profiteren van alles wat je leert tijdens het CooL-traject.”