Wanneer je werkt met mensen die de Nederlandse taal minder goed beheersen, is het belangrijk je coachingsaanpak aan te passen om ervoor te zorgen dat je effectief kunt communiceren zodat de coaching waardevol is voor hen. Hier zijn enkele tips:

Gebruik eenvoudige taal

Gebruik korte zinnen en spreek in duidelijke, eenvoudige taal (A2-B1 niveau). Dit maakt het makkelijker voor je deelnemer om de boodschap te begrijpen. Vermijd jargon, complexe zinnen of te veel abstracte termen. Leg in het begin van het coachtraject veelgebruikte termen uit, bijvoorbeeld leefstijl, leefstijlcoaching, gecombineerde leefstijlinterventie.

Kijk op deze websites om woorden te checken op taalniveau:

• Is het B1 (link: https://www.ishetb1.nl/),
• Zoek eenvoudige woorden (link: https://www.zoekeenvoudigewoorden.nl/),
• Schrijf simpel (link: https://beta.schrijfsimpel.nl/).

Check regelmatig of je deelnemer het begrijpt  

Vraag regelmatig of je deelnemer de uitleg of aanwijzingen begrijpt. Dit kun je bijvoorbeeld doen door hem te vragen het in zijn eigen woorden te herhalen. Een goed voorbeeld daarvan is de terugvraagmethode. Zie de werkvormen databank hoe je dit aanpakt (werkvorm 102).

Visualiseer waar mogelijk

Gebruik visuele hulpmiddelen zoals afbeeldingen, schema’s, mindmaps, filmpjes of simpele tekeningen om informatie en concepten duidelijker te maken. Dit kan helpen om informatie op een andere manier over te brengen.

Beperk de hoeveelheid nieuwe informatie

Probeer niet te veel nieuwe informatie tegelijk over te brengen. Breek grote onderwerpen op in kleinere, makkelijker te begrijpen delen en geef de deelnemer de tijd om deze stap voor stap te verwerken. Bepaal voor jezelf per sessie wat de take-home message is en beperk je  tot max 3 kernboodschappen.

Herhaal en vat samen

Meld de belangrijkste boodschap in het begin en herhaal die. Herhaling is belangrijk voor begrip en onthouden. Vat regelmatig samen wat er is besproken, en benadruk de belangrijkste punten.

Gebruik non-verbale communicatie

Gebruik je lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen en stemgebruik. Deze kunnen veel helpen bij het overbrengen van je boodschap, vooral als woorden niet voldoende zijn.

Wees geduldig

Geef je deelnemer de tijd om te reageren, ook als dit meer tijd kost. Forceer geen snelle antwoorden, maar zorg voor een ontspannen sfeer waarin je deelnemer zich comfortabel voelt om vragen te stellen.

Gebruik vertaalhulpmiddelen

Als er echt communicatieproblemen zijn, kan het handig zijn om een vertaalapp of een collega die de taal goed beheerst in te schakelen. Dit kan vooral handig zijn bij moeilijke gesprekken of als er veel technische termen worden gebruikt. Een voorbeeld is de Lees Simpel app (link toevoegen: https://www.leessimpel.nl).

Betrek culturele aspecten

Wees je bewust van culturele verschillen die invloed kunnen hebben op communicatie en interactie. Probeer open te staan voor de achtergrond van je deelnemer, wat kan helpen om een vertrouwensband op te bouwen.

Test materialen

Test je materialen door ze voor te leggen aan (een aantal) deelnemers. Of beter nog, betrek ze bij de invulling van je programma.

Nog een aantal tips bij geschreven materialen:

• Gebruik actieve zinnen (liever ‘de leefstijlcoach begeleidt de sessies’ ipv ‘de sessies worden begeleid door de leefstijlcoach’)
• Vermijd dubbele ontkenningen (liever ‘het kan voorkomen dat’ ipv ‘het is niet ongewoon dat’)
• Vermijd Engelse en Latijnse woorden (liever ‘kortademigheid’ ipv ‘dyspnoe’)
• Vermijd beeldspraak, spreekwoorden of gezegden
• Kies duidelijk leesbaar lettertype en -grootte
• Deel lange zinnen op in meerdere korte zinnen
• Sluit elk stuk tekst af met een samenvatting of een actie

Door je coachingsaanpak af te stemmen op de taalbeheersing van je coachee, creëer je een leeromgeving waarin zij zich ondersteund voelen, wat het succes van de coaching bevordert.

Eerder schreven we al een informatief stuk met daarin tips voor deelnemers met een lage sociaal economische status.

Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen houdt zich bezig met het verkleinen van gezondheidsverschillen in Nederland. Zij ontwikkelden de Checklist Toegankelijke Informatie waaruit veel van bovenstaande tips komen.

Stichting Lezen en Schrijven ontwikkelde een elearning Aanpak van Laaggeletterdheid voor gezondheidsprofessionals van 45 minuten die je kosteloos kan volgen.