Deze maand staat CooL-coach Susan van Kempen van ‘met SUSAN’ in de spotlight. Susan werkt als leefstijlcoach in de regio Den Bosch. Hier voert ze, samen met een aantal andere leefstijlcoaches onder de naam Leefstijlcoaching Den Bosch, het CooL-programma uit. Af en toe begeleidt ze ook 1-op-1 cliënten.

Susan werkt daarnaast bij het Leefstijlloket van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ze draait daar mee in het team samen met collega’s uit het ziekenhuis, maar ook met buurtsportcoaches en werknemers van de GGD. Tijdens haar spreekuur bij het Leefstijlloket wordt er samen gekeken naar wat men nodig heeft vanuit eigen regie met behulp van het Spinnenweb Positieve Gezondheid. Hierna kan men bijvoorbeeld bij het CooL-programma uitkomen, maar zéker ook bij een buurtsportcoach, een wandelmaatje, of anderszins . Dat vindt Susan heel fijn en waardevol: “Dit zorgt ervoor dat mensen sneller op een passende plek terecht komen.” Aldus Susan.

Met welke doelstellingen stromen deelnemers in? 

“In principe stromen de deelnemers in met de bekende CooL criteria. Soms stromen mensen in met als doel het gebruik van Saxenda, maar in de meeste gevallen komen deelnemers toch vooral met de wens om gewicht te verliezen.” Susan vraagt dan vaak door: “Wat is voor jou waardevol? Waar word je blij van? Wat zou er anders zijn wanneer je minder kilo’s weegt? Wat gaat er dan beter? Dan kom je op het stuk kwaliteit van leven en dan zeggen mensen bijvoorbeeld: dan kan ik mijn veters weer strikken, met mijn kleinzoon voetballen, heb ik minder medicatie nodig of ik stap makkelijker op de fiets. Uiteindelijk gaat het daar over,” zegt Susan.

In hoeverre verandert dat gedurende het traject?

“Ik probeer al best snel de focus van de weegschaal af te halen, om aan te geven dat het over meer dan alleen gewichtsverlies gaat. Vaak zie je het gewicht uiteindelijk wel mee komen, maar de focus ligt meer op wat het men daadwerkelijk brengt.” 

Zo beschrijft Susan een casus van een recente vrouwelijke client: “Mijn client was in het begin heel erg van het elke keer willen wegen en de focus lag heel erg op het krijgen van een lager gewicht. Nu een jaar na start van het programma veranderde dit en ging het gesprek over het wisselen van baan en dat ze haar nieuwe werk véél leuker vindt. Ze heeft hierdoor meer energie, slaapt beter en voelt zich lekkerder in vel. Ik vroeg haar ook waarom ze beter sliep. Haar antwoord was dat ze een veel rustigere avondroutine heeft. Dan denk je misschien, waar hebben we het over? Maar deze client gaf aan dat het voor haar heel goed werkt en ze zich dus veel beter voelt.“ 

Uiteindelijk heeft Susan in het gesprek aangehaald dat deze cliënt in het begin de focus vooral had liggen op het stukje gewichtsverlies en nu hele andere dingen belangrijk vindt: “De cliënt moest hierom lachen, maar bevestigde dat dit klopt. Haar focus was toch veranderd na een jaar deelname aan het programma. Dat vind ik als coach een mooi verhaal. Ik denk dat het hebben van een betere kwaliteit van leven echt veel belangrijker is dan het gewichtsverlies.” 

Hoe balanceer je tussen de doelstellingen gewichtsverlies en kwaliteit van leven?

“Ik maak het altijd bespreekbaar, als men begint over gewicht vraag ik altijd uit wat erachter ligt. Wat brengt het jou als je minder zou wegen? Of waar kan jij de focus op leggen zodat je lekkerder in je vel zit? Ik probeer tot de kern te komen. Ik merk dat wanneer mensen langer aan het CooL-programma mee doen, ze kwaliteit van leven belangrijker gaan vinden. Ik denk dat mijn cliënten na verloop van tijd gaan voelen dat het zo werkt en de focus op de weegschaal verdwijnt. Ik vind het soms zelf jammer dat ik mijn deelnemers na het basisprogramma moet wegen en meten. Ik vind het als coach dus belangrijk om de nadruk te leggen op kwaliteit van leven en wat dit voor de deelnemer betekent. Het CooL-programma is daarom ook een programma wat bij mij past, het programma gaat verder dan alleen maar kijken naar voeding en beweging. Er wordt ook gekeken naar persoonlijke kwaliteiten, waarden, stress, energie en vitaliteit.”

Welke effecten zie jij bij de deelnemers naast het gewichtsverlies?

“Ik had laatst een CooL onderhoudsbijeenkomst waarbij het ging over waarden en wat is voor jou belangrijk. Toen zei een deelnemer dat dit passender zou zijn aan het begin van het programma. Dat het leven vooral gaat over het stukje belangrijke waarden, die je al in je hebt, en dat je vanuit daar andere keuzes maakt. Dan kost het meestal veel minder moeite om aan leefstijl doelen te werken, het is dan ook makkelijker om je aan bijvoorbeeld gezonde voeding te houden. Misschien zou het goed zijn om het eerder in het programma ter spraken te brengen, al moet men misschien ook vertrouwd zijn met de groep om hierover te kunnen praten,” zegt Susan.

Susan beschrijft nog een andere casus: “Ik vroeg laatst ook aan een client wat het CooL-programma haar allemaal gebracht heeft. Ze gaf aan dat ze zichzelf veel meer op de eerste plek is gaan zetten. “Niet alleen de mensen om mij heen zijn belangrijk, maar ook ikzelf. Ook ik heb dingen nodig om beter voor mijzelf te zorgen,” gaf deze client aan. Dit vond ik als coach erg mooi om te horen. Fijn dat deze client als uitkomstmaat betere zelfzorg heeft met als gevolg meer energie en dat ze daardoor ook beter voor anderen kan zorgen.”

Met welke veranderingen zijn de deelnemers (het meest) tevreden?

“Het stukje zelfzorg, dat er kwartjes gaan vallen en dat de focus minder op gewichtsverlies ligt. Niet dat gewichtsverlies niet belangrijk is, want we weten uit de wetenschap dat het voor de gezondheid beter is wanneer je geen overgewicht hebt. In de meeste gevallen spelen er ook andere dingen mee en is het volgen van een richtlijnen gezonde voeding en meer bewegen niet zaligmakend. Ook kan men, ondanks weinig gewichtsverlies, toch een betere kwaliteit van leven hebben gekregen. Daar gaat het mijns inziens ook vooral om: het werken aan leefstijldoelen, ondanks dat resultaat wat betreft gewichtsverlies uitblijft, kan wel de kwaliteit van leven vergroten.”

Hoe maak je deelnemers opmerkzaam op veranderingen waar ze zelf minder oog voor hebben?

“Deelnemers van het CooL-programma bewust en opmerkzaam maken vind ik heel erg de rol van leefstijlcoach. Als coach moet je de haakjes ophalen. Vaak noemen cliënten tussen de regels door leefstijlveranderingen, als voorbeeld: “.. en toen ging ik even een stukje wandelen buiten”. Dan probeer ik daar op aan te haken en benoem ik dat men naar buiten is geweest om te wandelen. Of iemand zegt: “Ik ben even naar de sportschool geweest”, maar merkt zelf niet op dat dit een positieve leefstijlverandering is. Ik vind het echt de taak van de leefstijlcoach om goed te luisteren en de positieve leefstijlveranderingen die je hoort te benoemen, zodat er bewustwording ontstaat bij de deelnemer.”

.